จด VAT เมื่อไหร่? รายได้เท่าไรต้องจดทะเบียน VAT อัปเดต 2569

รายได้เท่าไรต้องจด VAT

เกณฑ์ที่ผู้ประกอบการควรรู้คือ หากประกอบกิจการขายสินค้าหรือให้บริการเป็นปกติธุระ ซึ่งอยู่ในบังคับต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม และมีรายรับ เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี จะมีหน้าที่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร

คำว่า “เกิน 1.8 ล้านบาท” จึงไม่ควรดูเฉพาะเงินที่เข้าบัญชีแบบรวม ๆ โดยไม่แยกประเภท เพราะต้องพิจารณาว่ารายรับนั้นมาจากกิจการที่อยู่ในบังคับ VAT หรือเป็นรายรับจากกิจการที่ได้รับยกเว้นตามกฎหมาย

สำหรับบริษัทที่เพิ่งจดทะเบียนใหม่ ควรวางระบบติดตามรายรับตั้งแต่เดือนแรก โดยเฉพาะธุรกิจที่ยอดขายเติบโตเร็ว เช่น ขายสินค้าออนไลน์ เอเจนซี บริการดิจิทัล ร้านค้า และธุรกิจบริการทั่วไป เพราะหากรอจนสิ้นปีค่อยรวมยอด อาจพบว่าเลยกำหนดเวลาจด VAT ไปแล้ว

รายรับเกิน 1.8 ล้านบาท ต้องจดภายในกี่วัน

กรมสรรพากรกำหนดว่า ผู้ประกอบกิจการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเป็นปกติธุระ เกินกว่า 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ภายใน 30 วันนับแต่วันที่มีรายรับเกิน

จุดที่มักพลาดคือผู้ประกอบการเข้าใจว่าต้องรอให้ครบปี หรือรอยื่นหลังปิดบัญชี แต่ในความเป็นจริงต้องติดตามวันที่รายรับสะสมเกินเกณฑ์และนับกำหนดเวลาจากจุดนั้น

ตัวอย่างเช่น หากรายรับที่อยู่ในบังคับ VAT สะสมเกิน 1.8 ล้านบาทในเดือนสิงหาคม ไม่ควรรอถึงสิ้นเดือนธันวาคมเพื่อค่อยตรวจยอด ควรระบุวันที่เกินเกณฑ์ให้ได้และเตรียมยื่นคำขอตามกรอบเวลา

รายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้านบาท จด VAT ได้ไหม

บางกรณีจดได้ กรมสรรพากรระบุว่าผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการซึ่งไม่ได้รับยกเว้น VAT และมีรายรับไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี สามารถใช้สิทธิขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มได้ตามหลักเกณฑ์

การจด VAT ก่อนถึงเกณฑ์อาจเหมาะกับธุรกิจบางประเภท เช่น

• ลูกค้าหลักเป็นบริษัทที่ต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูป
• กิจการมีภาษีซื้อจากต้นทุนหรือการลงทุนจำนวนมากและต้องการพิจารณาสิทธิภาษีซื้อ
• มีแผนรายรับเติบโตเกิน 1.8 ล้านบาทในระยะใกล้
• ต้องการวางระบบเอกสารและราคาแบบรวม VAT ตั้งแต่เริ่มต้น

แต่การจด VAT โดยสมัครใจไม่ใช่เรื่องที่ควรเลือกเพียงเพราะต้องการให้บริษัทดูใหญ่ขึ้น เพราะหลังจดแล้วจะเกิดหน้าที่จัดทำใบกำกับภาษี รายงาน VAT และยื่นแบบเป็นประจำ จึงควรคำนวณผลต่อราคา กระแสเงินสด และงานเอกสารก่อนตัดสินใจ

ธุรกิจแบบไหนอาจได้รับยกเว้น VAT

ไม่ใช่ทุกกิจการที่รายรับเกิน 1.8 ล้านบาทแล้วจะใช้ข้อสรุปเดียวกันทันที เพราะประมวลรัษฎากรกำหนดกิจการบางประเภทที่ได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม

ตัวอย่างที่กรมสรรพากรเผยแพร่ ได้แก่ การขายสินค้าบางประเภททางการเกษตร การให้บริการการศึกษาตามเงื่อนไข การรักษาพยาบาล การเช่าอสังหาริมทรัพย์ และการให้บริการบางประเภทที่กฎหมายกำหนด ทั้งนี้รายละเอียดของข้อยกเว้นแต่ละประเภทมีเงื่อนไขเฉพาะ

ดังนั้นก่อนใช้สูตร “รายได้เกิน 1.8 ล้าน = ต้องจด VAT” ควรตอบให้ได้ก่อนว่า รายได้นั้นเกิดจากสินค้าและบริการที่อยู่ในบังคับ VAT หรือไม่ โดยเฉพาะกิจการที่มีรายได้หลายประเภทในบริษัทเดียวกัน

จดทะเบียน VAT ได้ช่องทางไหนบ้าง

คู่มือภาษีมูลค่าเพิ่มของกรมสรรพากรระบุช่องทางการจดทะเบียนไว้ 3 รูปแบบหลัก ได้แก่

1. ยื่นแบบ ภ.พ.01 ด้วยกระดาษ ณ สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขา สำนักงานสรรพากรพื้นที่ หรือหน่วยงานที่รับผิดชอบตามท้องที่และประเภทผู้ประกอบการ
2. ยื่นผ่านระบบอินเทอร์เน็ตของกรมสรรพากร ตามระบบที่เปิดให้บริการ
3. ยื่นพร้อมการจดทะเบียนจัดตั้งนิติบุคคล ผ่านกรมพัฒนาธุรกิจการค้าหรือสำนักงานพาณิชย์จังหวัด ในกรณีและขั้นตอนที่ระบบรองรับ

เมื่อจดทะเบียนแล้ว ผู้ประกอบการจะได้รับใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ภ.พ.20 และมีสถานะเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนตั้งแต่วันที่ที่ระบุในใบทะเบียน

จด VAT แล้วต้องทำอะไรทุกเดือน

หลังเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ภาระงานสำคัญไม่ได้มีเพียงการบวก VAT ในใบแจ้งหนี้ แต่ต้องดูแลระบบเอกสารและรายงานให้ต่อเนื่อง

• ออกใบกำกับภาษี ตามหลักเกณฑ์เมื่อขายสินค้าหรือให้บริการ
• จัดทำรายงานภาษีขาย และบันทึกรายการตามกำหนด
• จัดทำรายงานภาษีซื้อ พร้อมตรวจความถูกต้องของใบกำกับภาษีที่นำมาใช้สิทธิ
• จัดทำรายงานสินค้าและวัตถุดิบ สำหรับกิจการที่มีหน้าที่จัดทำ
• ยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน ไม่ว่าจะมีภาษีต้องชำระหรือไม่ ตามกำหนดเวลาที่กฎหมายกำหนด
• เก็บเอกสารภาษีให้ตรวจสอบย้อนหลังได้ ตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด

หากธุรกิจเริ่มมีรายการซื้อขายจำนวนมาก ควรวางขั้นตอนส่งเอกสารให้ บริการทำบัญชีรายเดือน ตั้งแต่ต้นเดือน ไม่ควรรวบรวมใบกำกับภาษีทั้งหมดหลังถึงกำหนดยื่นแบบ เพราะจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการตกหล่นและใช้ภาษีซื้อผิดเดือน

VAT ปี 2569 ใช้อัตราเท่าไร

สำหรับปี 2569 กรมสรรพากรยืนยันการคงอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มที่ 7% และมีการขยายระยะเวลาการลดอัตรา VAT 7% ออกไปถึง 30 กันยายน 2570 ตามพระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 807 พ.ศ. 2569

อย่างไรก็ตาม อัตรา VAT กับ “เกณฑ์ที่ต้องจด VAT” เป็นคนละเรื่องกัน กล่าวคือ 7% คืออัตราที่ใช้จัดเก็บในปัจจุบัน ส่วน 1.8 ล้านบาทต่อปี คือเกณฑ์รายรับสำหรับผู้ประกอบกิจการทั่วไปที่อยู่ในบังคับ VAT ตามเงื่อนไขการจดทะเบียน

Checklist ก่อนจด VAT

1. แยกรายรับตามประเภทกิจการ ว่ารายการใดอยู่ในบังคับ VAT และรายการใดอาจได้รับยกเว้น
2. ตรวจรายรับสะสม เพื่อทราบวันที่เกิน 1.8 ล้านบาทจริง
3. ตรวจกรอบ 30 วัน หากเกินเกณฑ์แล้วอย่ารอสิ้นปี
4. เตรียมข้อมูลสถานประกอบการ ให้ตรงกับข้อมูลทะเบียนบริษัทและเอกสารที่ใช้ยื่น
5. วางรูปแบบราคา ว่าราคาที่เสนอแก่ลูกค้าเป็นราคาก่อน VAT หรือรวม VAT
6. เตรียมระบบใบกำกับภาษี ก่อนวันที่มีผลเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน
7. กำหนดผู้รับผิดชอบเอกสารภาษีซื้อ–ขาย และวันส่งเอกสารบัญชีประจำเดือน
8. ตรวจความพร้อมในการยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนหลังเข้าสู่ระบบ VAT

หากบริษัทเพิ่งอยู่ในช่วงเริ่มต้นและยังไม่ได้จดนิติบุคคล สามารถอ่าน วิธีจดทะเบียนบริษัท ปี 2569 เพื่อจัดลำดับงานตั้งแต่การตั้งบริษัทไปจนถึงการวางระบบภาษีหลังจดทะเบียน